Gạo vo kỹ có giảm dinh dưỡng?
Gạo lứt và gạo trắng đều chứa nhiều canxi, vitamin, và chất khoáng, nhưng cách vo và xay xát nhiều, cũng như cách bảo quản không đúng có thể khiến dinh dưỡng bị hao hụt.
Xem thêm: Cách nấu gạo lứt ngon
Gạo trắng là loại gạo thông thường (gạo tẻ, gạo nếp) mà chúng ta thường ăn hàng ngày, đã được xay xát lớp vỏ cám bên ngoài, chỉ còn lại lõi gạo màu trắng. Gạo trắng chứa hàm lượng dinh dưỡng cao như magiê, vitamin, sắt, canxi, protein, carbohydrate… và là nguồn cung cấp năng lượng chính trong khẩu phần ăn của người Việt Nam.
Gạo lứt chứa nhiều dinh dưỡng hơn do không trải qua quá trình xay xát. Một lượng gạo lứt khi nấu thành cơm chứa 84 mg magiê, trong khi đó ở gạo trắng chỉ có 19 mg. Lớp cám của gạo lứt cũng chứa một chất dầu đặc biệt, giúp điều hòa huyết áp, làm giảm cholesterol xấu, và ngăn ngừa các bệnh tim mạch, nhưng ăn nhiều có thể gây khó tiêu.
Cả gạo lứt và gạo trắng đều giàu dinh dưỡng, tùy vào nhu cầu của từng người mà lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, trong quá trình xay xát và giã, 77% vitamin B3, 80% vitamin B1, 90% vitamin B6, một nửa lượng mangan và hầu hết chất xơ bị mất đi. Giá trị dinh dưỡng của gạo còn thay đổi tùy thuộc vào loại gạo, điều kiện đất đai, khí hậu, và điều kiện canh tác. Việc bảo quản, chế biến, và sử dụng không đúng cách cũng khiến nguồn dinh dưỡng trong gạo bị mất mát.
Trong quá trình xay xát, bảo quản, và nấu nướng, giá trị dinh dưỡng trong gạo cũng bị giảm đáng kể, đặc biệt là các loại vitamin. Ví dụ, lượng protein trong gạo khoảng 7-8%, thay đổi tùy thuộc vào độ xay xát, gạo xay xát càng trắng thì tỷ lệ protein càng thấp. Albumin và globulin là thành phần chính trong protein của gạo. Mặc dù lượng protein trong gạo thấp hơn so với lúa mì và ngô, nhưng giá trị sinh học của gạo lại cao hơn.
Ngoài ra, gạo vo quá kỹ hoặc ngâm nước quá lâu cũng làm mất nhiều chất dinh dưỡng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra các triệu chứng thiếu vitamin B1 không chỉ phổ biến ở những vùng ăn gạo ngập nước lâu ngày, mà còn xuất hiện ở những nơi sử dụng các loại ngũ cốc bột khác có tỷ lệ xay xát cao. Do đó, không nên xay xát gạo quá trắng. Trong quá trình vo gạo, không nên xát mạnh tay, chỉ nên rửa gạo nhẹ nhàng, khuấy nhẹ tay, để loại trừ sâu, sạn.
Xem thêm: Cách nấu cơm ngon và giữ được giá trị dinh dưỡng của gạo
Đối với việc nấu cơm, nên dùng nước sôi thay vì nước lạnh. Khi nấu cơm trên bếp ga, sau khi cơm sôi, nên vặn nhỏ lửa, đậy nắp nồi để giữ nhiệt và tránh tiếp xúc với không khí, giúp giữ nguyên các vitamin trong gạo.
Lưu ý rằng gạo để lâu dễ bị mốc do vi nấm sinh độc tố aflatoxin, dẫn đến các vấn đề về sức khỏe. Để bảo quản, nên đóng gói trong túi nilon và sau khi sử dụng, cần buộc chặt túi gạo. Nơi lưu trữ gạo phải thoáng mát, thông thoáng, không ẩm ướt. Gia đình nên thường xuyên kiểm tra thùng gạo để tránh tình trạng gạo bị ẩm mốc hư hỏng và đảm bảo sức khỏe cho mọi thành viên trong gia đình.
Xem thêm: Nhận biết gạo bị đen mốc và cách xử lý